Kobieta pod szklanym sufitem. Rozmawia Jan Tomasz Lipski 2004-03-08, ostatnia aktualizacja 2004-03-08 20:39.
Wywiad z doc. Anną Titkow o ograniczeniach awansu kobiet i o tym, że kobiecy styl zarządzania ma swoje zalety.
[czytaj]

TERMINOLOGIA:

Szklany sufit
to inaczej niewidzialna bariera, która zdaje się oddzielać kobiety od najwyższych szczebli kariery, uniemożliwiająca im awansowanie na sam szczyt. Mianem "szklanego sufitu" glass ceiling, określa się przeszkody, jakie napotykają kobiety pełniące funkcje kierownicze: wyrażenie to symbolizuje widoczność awansu przy jednoczesnej jego nieosiągalności. Pojęcie to pojawiło się w latach 70. w Stanach Zjednoczonych, a w latach 90. utworzono nawet specjalną Komisję ds. Szklanego Sufitu, co było swego rodzaju reakcją na sytuację, w której jedynie 3 do 5% najwyższych stanowisk zajmują kobiety.

Szklane ściany
Termin pokrewny. Określenie to odnosi się do sytuacji, w której utrudniony jest awans z funkcji pomocniczych na kierownicze, ponieważ pracownicy tego typu nie posiadają doświadczenia potrzebnego na wyższych stanowiskach menedżerskich. Dotyczy to głównie kobiet zatrudnionych w dziedzinach o ubogich perspektywach, jak sekretariat i inne rodzaje pracy biurowej.

Lepka podłoga
W kontekście analiz zjawiska dyskryminacji w awansowaniu pojawia się także to pojęcie, odnoszące się do zawodów o niskim statusie, w których nie ma większych możliwości awansu- osoby je wykonujące tkwią "przylepione" na najniższym poziomie. Termin ten odnosi się do takich zajęć, jak praca urzędniczki, sekretarki, kosmetyczki, krawcowej czy pomocy domowej. Są to zarazem zawody w dużym stopniu zdominowane przez kobiety.

Szklane ruchome schody
To z kolei termin odnoszący się do uprzywilejowania mężczyzn w zawodach tradycyjnie uprawianych przez kobiety. Nawet w tych zawodach nie mają one- w przeciwieństwie do mężczyzn- ułatwionego dostępu do najwyższych stanowisk. Pojęcie to oznacza niewidzialną siłę wynoszącą mężczyzn na wyższe szzceble kariery i stanowiącą przeciwieństwo "szklanego sufitu", czyli niewidzialnej bariery zagradzającej kobietom drogę na szczyt.

  SZKLANY SUFIT

Rządzenie i zarządzanie od wieków spoczywało w męskich rękach i w dalszym ciągu jest przede wszystkim polem działania męskiej połowy ludzkości.
Niechęć do kobiet jako liderek jest szczególnie widoczna na arenie politycznej, gdzie kobiety niezwykle rzadko dopuszczane są do kluczowych stanowisk.
W swoim badaniu dotyczącym udziału kobiet w samorządach terytorialnych Joanna Rogulska wyodrębniła nastepujące główne bariery ograniczające polityczne zaangażowanie kobiet działających w samorządach:

- brak czasu i uczucie przygniecenia obowiązkami związanymi z pracą zawodową i pracą w domu (wskazane przez 47% respondentek).
- brak zaufania do kobiet zajmujących eksponowane stanowiska i tradycyjne preferowanie mężczyzn (46,2).
- przekonanie, że kobiety nie są wystarczająco stanowcze, brak i m zaufania do samych siebie i mają słabszą psychikę (14%).
- brak tradycji uczestniczenia w życiu publicznym wśród kobiet (9,5%). - brak zainteresowania ze strony kobiet tym uczstniczeniem (7%).

W dotychczasowych poszukiwaniach odpowiedzi na pytanie o przyczyny dysproporcji kobiet w szeregach osób osiągających- w różnych dziedzinach- znaczące rezultaty, można wskazać dwa główne nurtymożliwych wytłumaczeń. W pierwszym nurcie wsjazuje się na brak u kobiet odpowiednich zdolności do tego, by ich udziałem były znaczące osiągnięcia. Tłumacznie faktu braku osiągnięć określonej grupy osób brakiem odpowiednich predyspozycji w danej dziedzinie, to skądinąd droga najłatwiejsza i najkrótsza. Nurt drugi podkreśla znaczenie warunków społeczno kulturowych, niepozwalających kobietom w pełni rozwinąć swych możliwości, wykorzystać potencjalnych zdolności.

Kreatywność
Zdolności intelektualne
Zmienne osobowościowe

Socjalizacja
Macierzyństwo- podstawowy nakaz kobiecości
Trudne wybory rodzinno-zawodowe